مقایسه مفهوم نقاشی مدرن از منظر ضیاءپور و گرینبرگ

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری هنرهای اسلامی،دانشکده هنرهای صناعی اسلامی،دانشگاه هنر اسلامی تبریز، تبریز، ایران.

2 مربی گروه نقاشی، دانشکده هنر و معماری، دانشگاه گیلان، رشت، ایران.

چکیده

یکی از منابع اصلیِ شناخت بنیادهای نقاشی مدرن، مقاله «نقاشی مدرن»1 کلمنت گرینبرگ می‌باشد. او در این مقاله با بیان کارکردِ خودنقادی در هنر، با حذف مدیوم‌های دیگر، سطح را به‌عنوان یگانه هنجار متمایز و مختصِ نقاشی جهت حصولِ خلوص در نقاشی معرفی نموده که در هنر مدرن، بسیار مورد توجه واقع شده است. در ایران جلیل ضیاءپور در 1949، بیانیه‌ای با عنوان «‌لغو نظریه‌های مکاتب گذشته و معاصر از پریمیتیو تا سوررئالیسم» در نشریه کویر منتشر کرد که با حذفِ مدیوم‌های دیگر در نقاشیْ نظریه «مکتب کامل» را ارائه داده و ارزش‌های نقاشیِ ناب را بیان نمود. شناخت و مقایسه مبانیِ نقاشی مدرن در هنر معاصر ایران و جهان، امری ضروری به نظر می‌رسد. از آنجا که هر دو بیانیه، مبانیِ نقاشی مدرن را بیان می‌کنند، سؤال این است که این دو بیانیه چه تفاوت‌ها و شباهت‌هایی باهم دارند؟ این مقاله با روش توصیفی ـ تحلیلی، نشان می‌دهد که هر دو بیانیه، انگیزه‌ها و اهداف هنرمندان را امری فردی معرفی می‌کنند. اما بیانیه ضیاءپور برخلاف گرینبرگ به کارکرد خودنقادی در نقاشی، وجود تداوم تاریخی در نقاشی، فقدان برنامه‌ریزی مدرنیته در هنر و اهمیت بسترِ تاریخی و فرهنگی هنر مدرن، اعتقادی ندارد.
 
 

کلیدواژه‌ها


آزبورن، پیتر (1390)، هنر مفهومی. ترجمه نغمه رحمانی. تهران: نشر مرکب سپید. چاپ اول.

ابوالقاسمی، محمدرضا (1385). «نقاشی مدرنیست». نشریه هنرهای تجسمی. شماره 24.

اسکندری، ایرج (1379)، «بررسی گرایش‌های سنتی در نقاشی معاصر ایران». هنرنامه. شماره 9: صص27-43.

افسریان، ایمان (1393)، «دانستن درمان است». چیدمان. سال سوم. شماره 6: صص 17- 22.

پازوکی، شهرام (1381)، «تأثیر تفکر دکارت در ظهور نظریات جدید هنری»، فصلنامه فرهنگستان هنر. صص 103ـ 104.

پاکباز، روئین (1387)، دایره‌المعارف هنر، تهران: فرهنگ معاصر. چاپ نهم.

جمالی، مریم (1392)، «تأثیرِ نقد قوه بر نظریه فرمالیسم کلمنت گرینبرگ». نامه هنرهای تجسمی و کاربردی. بهار و تابستان 1392.  شماره 6.

جنکس، چارلز (1379)، پست مدرنیسم چیست.ترجمه فرهاد مرتضایی. مشهد: انتشارات هنرسرای کلهر.

خلیلی، مریم (1385)، «جنبش هنر مدرن ایران».  مطالعات هنرهای تجسمی. شماره 24: صص10- 13.

سید‌حسینی، رضا (1376)، مکتب‌های ادبی جلد اول، تهران: انتشارات نگاه، چاپ دهم.

ضیاءپور، جلیل (1327)، «لغو نظریه‌های مکاتب گذشته و معاصر از پریمیتیف تا سوررئالیسم». نشریه کویر. تهران: انتشارات مجله کویر.

قره‌باغی، علی‌اصغر (1381)، «انسان‌زدایی‌های بینالی». نشریه گلستانه. شماره 41.

کارول، نوئل (1382)، «رسانه هنر: اختصاصی‌بودن رسانه‌ها در هنرها». مترجم فرهاد ساسانی. بیناب. شماره 2: صص 172- 191.

گرابار، اُلگ (1387)، «تأملی در هنر قاجاری و اهمیت آن». ترجمه ولی‌الله کاووسی. گلستان هنر. شماره 14: صص 95 - 98.

گودرزی، مرتضی‌(دیباج) (1389)، «هنر قهرمان شریفی ندارد»، پایگاه اینترنتی نشریه هنر اسلامی:( http://www.islamicartz.com) 

گودرزی، مصطفی (1377)، «درآمدی بر نقاشی معاصر ایران». مجله هنرهای تجسمی. شماره 2: صص 58 - 69.

Abul Ghasemi, M (2006), Modernist Painting, Visual Arts magazine, No. 24: 35-40.

Afsarian, I (2015), Knowing Is the Cure, Chideman Magazine, Third Year, No. 6: 17-22.

Carroll, N (1995), The Specificity of Media in the Arts, The Journal of Aesthetic Education, Vol. 19, No. 4: 191-172.

Eskandari, I (2001), A Study of Traditional Trends in Contemporary Iranian Painting, Honarnameh magazine, No. 9: 27-43.

Fenton, T (1994), The Man Who Loved Pictures, Sharecom, sharecom pub.

Goodarzi, M (1999), Introduction to Contemporary Painting of Iran, Visual Arts Magazine, No. 2: 58-69.

Grabar, O (2009), Reflections on Qajar Art and Its Significance, Translated by Vali o Allah Kavousi, Golestan e Honar, No. 14: 95-98.

Greenberg, C (1955), Autobiographical Statement, Twentieth Century Authors (first supplement), New York: The H. W. Wilson Company, Reprinted in Selected Essays, Vol. 3.

Greenberg, C (1968), Avant-garde Attitudes: New Art in the Sixties, John Power lecture in contemporary art, Australia: Power Institute of Fine Arts, University of Sydney.

Greenberg, C (1980), Modern And Postmodern, Arts Magazine, Sydney, Australia, No.54: 64-66.

Greenberg, C (1961), Modernist painting, Arts Yearbook, No.4.

Jamali, M (2014), The Effect of Fiscal Criticism on the Clemente Greenberg Formalism Theory, Journal of Visual & Applied Arts, spring and summer, No. 6: Pages 24-28.

Jencks, C (2001), What is Postmodernism?, Translated by Farhad Mortazai, Mashhad: Honar Saraye Kalhor Publishing.

Khalili, M (2007), Modern Art Movement of Iran, Journal of Visual Arts Studies, No. 24: 10-13.

Osborne, P (2005), Conceptual Art, Translated by Naghmeh Rahmani, Tehran: Morakab Honar Publisher.

Pakbaz, R (2008), Encyclopedia of Art, (9end ed), Tehran: Contemporary Culture.

Pazoki, S (2012), The Effect of Descartes Thinking in the Emergence of New Artistic Ideas, Journal of Farhangestan Honar. Pages: 103- 104.

Qarabaghi, A (2003), Biennial’s dehumanization, Golestaneh Magazine. No. 41: 14-25.

Seyed Hossein, R (1998), Literary Schools, Tehran: Negah Publication, Vol. 1.

Ziapour, J (1949), The Abolition of Theories of Past and Contemporary Styles, from Primitivism to Surrealism, Kavir Journal, No.1: 1-30.

Goodarzi, Morteza (2010), Art does not have a hero, the website of the Islamic Art magazine: http://www.islamicartz.com (2018.11.16).

Jonathan, Jones (2011), Clement Greenberg: the Art Critic Who Refuses to Flat Line, The guardian newspaper. www.theguardian.com/artanddesign/jonathanjonesblog/2011/mar/11 (2018.12.23).