نشانه شناسی تصویری سه نگاره از نبرد رستم با سهراب در شاهنامه طهماسبی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 هنر اصفهان

2 دانشگاه هنر اصفهان گروه پژوهش هنر دانشکده پژ.هشهای عالی هنر و کارآفرینی

10.22051/pgr.2021.33136.1086

چکیده

یکی از روش‌های که برای درک و تحلیل یک متن، به کار برده می‌شود استفاده از اصول نشانه‌شناسی است. نشانه‌شناسی تصویری قابلیت تجسم و شکل‌پذیری را دارند و در مجموعه‌ای از جمله تضاد، تناسب، تعادل، زاویه دید و... می‌توان جایگاه نشانه‌ها را در یک متن تصویری مورد بررسی قرار داد. یکی از مهم‌ترین داستان‌ها در شاهنامه طهماسبی، رزم رستم با سهراب است،که در نسخ متعددی مصورسازی شده‌ است. هدف از انجام این پژوهش بررسی نشانه‌های دیداری به کار برده شده در 3 نگاره از رزم رستم با سهراب می‌باشد؛ نگارندگان تلاش دارند با روش توصیفی تحلیلی حاصل از مطالعات کتابخانه‌ای همچنین مفاهیم و روابط ساختاری نهفته که مورد نظر هنرمند را مورد بررسی قرارداد و به پرسش‌هایی زیر پاسخ دهند.
1- نگارگران برای انتقال معنای درونی متن در تصویر، چه شیوه‌ای از نشانه‌شناسی تصویری را در ترکیب‌بندی نگاره‌ها به کار برده‌اند؟
2- چگونه از نظام نشانه‌شناسی دیداری برای انتقال مفاهیم در نگاره بهره گرفته شده تا مخاطب مفهوم را از آن نشانه‌های معنادار دریافت کند؟
یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که نگارگر نشانه‌های کلامی را به صورت نشانه‌های تصویری به مخاطب منتقل می‌کند و حتی با توجه به نشانه های درونی متن، لایه‌های معنادار در متن تصویر، موجبات تکثیر معانی را فراهم نموده است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Semiotic analysis of the drawings of "Rostam Razm with Sohrab" in Tahmasebi Shahnameh Based on the theory of Charles Sanders Pierce.

نویسندگان [English]

  • Samira Rabizadeh 1
  • nahid jafari dehkirdi 2
1 Art esfahan
2 isfahan university of art
چکیده [English]

One of the methods used to understand and analyze a text is the use of semiotic principles. In Pierce semiotics, by classifying the signs into three categories: symbolic, index and icon, the position of the signs in a visual text can be examined. In the structure of Ferdowsi Shahnameh, as one of the epic poems of the world in the form of a written text, the aspects of the signs used in a pictorial text can be examined. The existence of many important characters in this collection has always been portrayed by painters in every period of time. One of the most important stories in Tahmasebi's Shahnameh is Rostam's battle with Sohrab, which have been illustrated in several versions. The purpose of this study is to investigate the signs used in the 7 drawings of Rostam and Sohrab. Question; What methods have painters used to convey the inner meaning of signs from text to image? How is the semiotic system used to convey concepts in the picture so that the audience receives the concept from those meaningful signs? In this research, an attempt is made to examine the underlying concepts and structural relationships that the artist is interested in by descriptive-analytical method and library resources and by classifying the signs by Pierce method. The result of this research with the method of semiotics causes that in the superficial study and the initial encounter with the effect was prevented and according to the internal implications, the meaningful layers examined the internal features in the visual text.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Semiotics
  • Shahnameh Tahmasebi
  • Painting
  • Visual Semiotics
  • Battle of Rostam and Sohrab